In de Rooden Leeuw

Interview Noud Fonken
Door Wim Swüste, bestuurslid/secretaris In de Rooden Leeuw

“het gaat om het geluk van mensen”

“Het centrum In de Rooden Leeuw is opgericht om eenieder die daartoe behoefte voelt, tijdens moeilijke periodes in het leven, de mogelijkheid te bieden medemensen te ontmoeten in een respectvolle, hartelijke, huiselijke en ongedwongen sfeer. Een echte ontmoeting geeft je vaak nieuwe moed en energie. Je kunt er weer spirit en inspiratie door krijgen om verder te gaan in je leven.”

Broeder Noud Fonken is sinds 2000 werkzaam in dit centrum.

“Soms dacht ik bij mezelf: wat doe ik hier? Maar ik ben op mijn post gebleven, in de volle overtuiging dat ik een goede keuze heb gemaakt"

Leven is kiezen
Br. Noud (*1934) was tot 1997 hoofd van de verzorgingsafdeling op De Beyart. Hij deed dit werk met grote toewijding, maar vond dat zijn leeftijd hem parten ging spelen en vroeg om van zijn verantwoordelijke functie ontheven te mogen worden. Hierna bleef Noud in zijn communiteit de Overkant op De Beyart wonen, totdat hij - na een sabbatjaar - in 1999 overstapte naar de communiteit die bij het project In de Rooden Leeuw hoorde. Hij kreeg een kamer op de bovenste verdieping van het pand waarin onze eerste broeders in 1840 met hun werk waren begonnen.
“Ik leef en werk hier op heilige grond en dat geeft me heel veel inspiratie”.

Een deel van de communiteit bestond uit broeders die voorheen op de Prins Bisschopsingel hadden gewoond. De groep kende een vlottende bevolking en bestaat nu uit acht leden: vijf vaste bewoners, twee uitwonende broeders en een geassocieerd lid.
“Ik stond na mijn pensionering voor moeilijke keuzes. Moest ik een andere taak op De Beyart gaan vervullen? Zou ik werk gaan doen voor mensen die uit de boot vallen in Maastricht? Zou ik in een communiteit buiten Maastricht gaan wonen? Het zijn vragen die me erg hebben bezig gehouden. Meer en meer neigde ik er toe om me voor het project In de Rooden Leeuw te gaan inzetten, maar ik had hierbij het gevoel dat ik de ouder wordende broeders op De Beyart in de steek zou laten. Over deze gevoelens ben ik heengestapt en ik woon en werk nu in het voornoemd centrum. Het leven is kiezen. Ik heb goed nagedacht over deze stap en heb er geen spijt van. Integendeel: ik ben er méér mens door geworden.”

Startproblemen
“Het pand is door de congregatie in 1990 verworven. Er lagen diverse opties tot bestemming open, totdat na een zeer serieuze oriëntatie besloten werd om er een “centrum voor ontmoeting en inspiratie” van te maken.
Br. Johan Muijtjens is, als initiatiefnemer van dit project niet over een nacht ijs gegaan. De voorbereidingsgroep en hij hebben talloze gesprekken gevoerd met maatschappelijke groeperingen in Maastricht.
Er is overlegd met kerkgenootschappen, vluchtelingen werk, opvang van asielzoekers en instanties die zich bezig hielden met begeleiding van verstandelijk beperkten en lichamelijk gehandicapten.
Er werd in 2000 met activiteiten gestart, nadat twee coördinatoren waren aangetrokken. Al werkende werd veel ervaring opgedaan. De doelstelling en de uitvoering ervan moest worden bijgesteld. Er werden vrijwilligers geworven, er waren personeelswisselingen en het stichtingsbestuur veranderde van samenstelling. Momenteel zijn we gelukkig in rustiger vaarwater gekomen en hebben we een stichtingsbestuur, een parttime directeur, twee coördinatoren en een stafteam. We beschikken over ruim dertig medewerkers, die uiterst gemotiveerd zijn.”
Het aanbod van het centrum staat te lezen in een aantal folders. Daarin lezen we dat er de volgende activiteiten worden verricht: inloopochtenden voor moeders die er alleen voorstaan, bijeenkomsten voor mensen met een verstandelijke beperking, gemeenschappelijke maaltijden, activiteiten voor zingeving en bewustwording zoals Zen, meditatie, kennismaking met wereldreligies, mandala tekenen, cursus over de symboliek van bijbelverhalen, cursus filmbespreking, vrije inloop. gelegenheid voor persoonlijke gesprekken, etc.

Persoonsgericht
Noud Fonken hecht eraan te melden dat de nadruk bij de activiteiten vooral ligt op het gericht zijn op de individuele persoon.
“We werken kleinschalig en zijn laagdrempelig voor onze gasten. We worden erop getraind om aandacht te hebben voor elke mens die ons huis binnenkomt: hartelijk verwelkomen, aandacht geven, ze zich thuis laten voelen. Mensen laten meetellen. Mensen gehoor geven. Mensen laten ontdekken dat er méér is dan georganiseerde hulp en steun.”
“Ik probeer dat waar te maken door mensen met een geestelijke beperking op te vangen. Ze komen uit een situatie van begeleid wonen of verblijven in een opvanghuis. Ze krijgen koffie met een koekje, we maken een praatje en dan hebben we steeds een begingesprek. Wie wil, mag zeggen wat er op haar of zijn hart ligt. We luisteren naar elkaar. We laten elkaar uitspreken. Iedereen is even belangrijk. Dan doen we een aangepaste activiteit en sluiten af met een zogenaamde “pastorale soos”. Daarvoor gaan we naar de mooie bezinningsruimte die zich bovenin het gebouw bevindt. Ook wat dit betreft is het buitengewoon fijn dat er een lift in het huis is aangebracht.
Een van de begeleiders leest een tekst voor uit de bijbel, een boek, een gedicht. En iedereen mag er iets over zeggen. Op deze wijze bezorgen we een groep van tien tot vijftien mensen een zinvolle middag.”
Noud is op de donderdag beschikbaar voor persoonlijke gesprekken.
“Als je concreet wil laten merken dat onze Kerk open staat voor alle mensen, dan dien je een luisterend oor te zijn, warmte uit te stralen. Je loopt even ondersteunend en met respect met iemand mee en dat heeft een weldadige uitwerking.”
“In de middag is er weer een inloop voor mensen die even op adem willen komen. Vooraf maken we met drie vrijwilligers een plannetje. Ook nu is er weer aandacht voor ieder apart. Er heerst vaak een sfeer van bewogenheid en betrokkenheid op elkaar.”
“Deze bijeenkomsten geven me veel voldoening. We trekken gasten uit allerlei landen aan en moeten er steeds op attent zijn dat elke aanwezige “meekrijgt” wat iemand zegt. Dat maakt die bijeenkomsten voor mij spannend. Ik ben dan ook na afloop doodmoe. Ondanks dat wordt er meteen na afloop met het team geëvalueerd en afspraken gemaakt voor de volgende bijeenkomst.”

Groei en voldoening
“In het begin vond ik het werken in het centrum erg moeilijk en moeizaam. Het doel van ons werk was niet zo helder. We moesten onze weg nog zoeken. Maar dat is nu allemaal rustiger en duidelijker geworden. Ondanks de wat problematische periode in dit werk, heb ik me met hart en ziel aan dit centrum verbonden gevoeld. Bezig zijn met mensen en begaan zijn met mensen heeft altijd mijn leven getekend. En dat krijgt nu ook zijn neerslag in het werk In de Rooden Leeuw.”
“Ik vind het fijn dat br. Gerard Hermans, die lid is van onze communiteit, ook aan het centrum verbonden is. Ik ben blij dat twee medebroeders. Kees Gordijn en Wim Swüste, lid zijn van het stichtingsbestuur, zodat het doel van dit centrum vanuit de traditie en het “FIC-gevoel” goed bewaakt worden.”
Hiernaast investeert Noud veel aandacht aan het reilen en zeilen van zijn communiteit, is hij voorzitter van de beheerscommissie van ons Buitenhuis De Schark en zorgt hij samen met zijn huisgenoten Jos Bom, Gerard Hermans en Br. Ton Kropman, voor het onderhouden van hechte contacten met de buurt.
“We willen als centrum én als communiteit niet op een steriel eilandje blijven zitten, maar anderen zoveel mogelijk laten delen in ons doen en laten. Dat schept een goede basis voor communiteit en project. Dit is toch ook in de geest van onze Stichters.”

Wim Swüste