In de Rooden Leeuw

Interview met Annemarie van Wijmen
door Wim Swüste, bestuurslid/secretaris In de Rooden Leeuw

Sinds november 2004 is mevrouw Annemarie van Wijmen - Sassen directeur van het centrum voor ontmoeting en inspiratie "In de Rooden Leeuw", gelegen aan de Bogaardenstraat 50 in Maastricht.
'Toen ik voor deze functie gevraagd werd, wist ik niet van het bestaan van dit centrum. Sinds ik kennis nam van het doel en de werkwijze van De Rooden Leeuw, ben ik ontzettend ingenomen met het feit dat ik hieraan leiding mag geven. Het ligt op een zeer centrale plaats in onze stad, het is een prachtig gebouw dat smaakvol is ingericht. Het is het eerste communiteitshuis van de Broeders van De Beyart en ze hebben het ter beschikking gesteld aan Maastricht. Wat een mooi cadeau!'

Ontmoeting en inspiratie
De broeders bewoonden het pand van 1840 tot 1842, waarna gebouwen werden betrokken aan de huidige Capucijnenhof, ingang Capucijnenstraat. Van hieruit sloeg onze congregatie haar vleugels in onze stad en in Nederland snel uit. Het pand werd verkocht en werd rond 1990 door de broeders teruggekocht. Daarna werd het grondig gerestaureerd en werd het op initiatief van br. Johan Muijtjens, de toenmalige generale overste, bestemd tot een plaats voor ontmoeting en inspiratie. Een kleinschalig project voor mensen die om wat voor redenen dan ook "buiten de boot" vallen.
Een stichting, waarin twee broeders zitting hebben, beheert het pand en bewaakt de activiteiten. Er is per november 2004 een directeur aangetrokken, er zijn twee stafmedewerkers die met een groep van dertig vrijwilligers de bezoekers opvangen, cursussen geven, maaltijden organiseren, een luisterend oor bieden en mensen het gevoel geven dat ze meetellen in onze samenleving.
"In de Rooden Leeuw" functioneert thans prima, er is een goede aanloop van bezoekers, er is een breed aanbod aan cursussen en uit een recent gehouden onderzoek van Hogeschool Zuyd is gebleken dat de gasten "meer dan tevreden zijn".

Gemotiveerd aan de slag
Annemarie van Wijmen is als directeur enthousiast aan de slag gegaan.
'Toen ik in de VUT ging, was ik bang dat ik in een gat zou vallen. Ik ben me gaan inzetten voor de opvang van alleenstaande minderjarige asielzoekers omdat dit een groep mensen is die volgens mij extra aandacht nodig heeft, daarna kwam het op mijn pad om een parttime job te gaan vervullen in het voornoemde centrum aan de Bogaardenstraat. In deze functie kon ik mijn ambities en mijn kwaliteiten op managementgebied prima kwijt. Daarnaast had ik in mijn vorige functies ervaring opgedaan in het omgaan en begeleiden van vrijwilligers. En tenslotte sloot dit aanbod goed aan bij mijn levenservaring en levensovertuiging.'
'Als je wat ouder begint te worden, kijk je meer dan gebruikelijk op je leven terug. Het maakt dat je hoopt dat men nog een beroep wil doen op je kwaliteiten en dat je je kunt gaan inzetten voor iets dat "meer dan werk" is. Voor mij is deze nieuwe job een geschenk uit de hemel. Met name ook omdat er ruime aandacht wordt besteed aan zingeving, spiritualiteit en aan levensvragen van mensen, in de traditie van jullie, broeders: je voluit inzetten voor anderen, maar dan tevens ook in het oog houden dat je geestelijke "accu" goed opgeladen dient te blijven.'

Hemeltje op aarde
'Bij zo'n centrum kun je jezelf afvragen of er een verschil bestaat tussen een café, een buurthuis of de Rooden Leeuw. In een café krijg je je borrel of je pilsje en ben je een klant die wat algemene aandacht krijgt. In een buurthuis bestaat er meer onderling contact, maar dat verloopt vooral via activiteiten: biljarten, kaarten, zingen. Zonder andere ontmoetingsplekken te kort te willen doen, wordt naar mijn idee in De Rooden Leeuw getracht om bezoekers met persoonlijke aandacht, hartelijkheid en vooral met veel respect te bejegenen. De concrete mens staat voorop. Er wordt aandacht aan onze gasten besteed op een zodanige wijze dat ze oprecht voor "vol" worden aangezien.'
'Er heerst rust in ons huis, dat op een smaakvolle wijze is ingericht. Er staat mooi meubilair, dat is aangeschaft om ons respect te tonen voor al degenen die gebruik willen maken van ons centrum. Het belangrijkste vind ik echter dat er bewust plaats wordt ingeruimd voor zingeving, levensvragen en spiritualiteit.'
'Van huis uit ben ik serieus katholiek. We verloren al vroeg onze vader. Moeder voedde ons voorbeeldig op en leefde ons voor dat ons geloof een houvast kan zijn in ons leven. In goede en kwade dagen. We werden vertrouwd gemaakt met de vieringen en rituelen in de kerk en ik voel me daar tot op de dag van vandaag heel goed bij thuis. De rode draad in mijn leven is, dat ik bewust zoek naar de zin ervan. We moeten het wél hier op aarde proberen waar te maken, hè!'
'Vanuit deze achtergrond en mijn levens- en werkervaring vind ik In de Rooden Leeuw een hemeltje op aarde. Je wordt er aangeraakt door gezelligheid, respect en aandacht. De gasten, maar ook de vrijwilligers, worden er allemaal individueel gezien en gehoord.'

Respect en persoonlijke aandacht
'Als je bij het Leger des Heils op bezoek bent, wordt er voor het eten een bijbellezing gedaan en gebeden. Ik denk dat veel gasten dat "voor lief" nemen, als ze maar een behoorlijke maaltijd krijgen. In ons huis wordt de zingeving op een andere wijze bewerkstelligd: aan het begin van onze stafvergaderingen kan iedereen in alle rust "een goede gedachte" naar voren brengen: het zet de toon en inspireert ons. Bij het samen eten maken we het even stil en tijdens de open inloop voor onze gasten, gebruiken we uitnodigende gespreksmethodieken als hulpmiddel om gasten en vrijwilligers te helpen realiseren dat we er voor elkaar zijn. Het meest komt het tot uitdrukking doordat onze vrijwilligers op een zeer persoonlijke wijze de mensen benaderen. Elkaar aankijken, diep in de ogen, de ander zien als een waardevol mens. We gooien de gasten niet dood met zorg en hulpverlening, maar we willen het hebben van welgemeende aandacht.'

Onmisbare functie
'Een centrum als In de Rooden Leeuw" heeft voor Maastricht een onmisbare functie. Ik weet niet of ik het zeggen mag, maar ik heb sterk de indruk dat het concreet gestalte geven aan de diakonale taak van de r.k. kerk nogal nalaat. Om een veelvoud van begrijpelijke redenen hebben parochies vandaag de dag nog maar weinig mogelijkheden om aandacht te geven aan de individuele mens. Mensen die persoonlijke aandacht en warmte nodig hebben blijven zo in de kou staan. De maatschappij zorgt voor sociale hulpverlening en enige opvang. Maar dat ligt vooral op organisatorisch en financieel vlak.'
'Het moet gezegd worden dat onze stad een breed aanbod heeft voor mensen die het goed maken. Ik denk dan aan zaken op cultureel en culinair vlak, lezingen en cursussen vanuit de Universiteit Maastricht, muziek-, theater-, en filmactiviteiten, Preuvenement, Winterland, etc. Er is een hecht verenigingsleven. Dat is een rijkdom.'
'Maar door onze Maastrichtse samenleving heen, bevinden zich - van hoog tot laag - heel veel kwetsbare en eenzame mensen, die behoefte hebben aan aandacht en warmte. Die vinden ze in ons Centrum.'
'Neem nou onze gemeenschappelijke maaltijden: als je alleen bent kun je in de Mensa gaan eten, bij de Hema of in De Rooden Leeuw. Eten is bij ons méér dan het gedachteloos naar binnenschuiven van voedsel. Het vraagt om huiselijkheid, sfeer en gezelligheid. Dat wordt door onze kleinschaligheid geboden en daar ben ik trots op.'

Toekomst
'Het centrum voor ontmoeting en inspiratie In de Rooden Leeuw heeft volgens mij een goede toekomst. Er is een enthousiast team en er zijn enthousiaste vrijwilligers, die zich ongevraagd spontaan bij ons komen aanmelden. Ze willen veel, maar dat moeten we als bestuur en directie wat proberen te kanaliseren. We dienen kleinschalig te blijven. Op het individu gericht. We moeten blijven werken volgens onze eigen "maat": met gemotiveerde vrijwilligers, aangepast aan de beperkte omvang van het huis, met in achtneming van onze financiële reikwijdte en met aangepaste openingstijden. Op zich zie ik het project helemaal zitten, waarbij we wel moeten zorgen dat onze financiële basis gezond blijft.'

Wim Swüste